स्वतःचा व्यवसाय सुरू करण्याची इच्छा असलेल्या नागरिकांसाठी एक दिलासादायक आणि महत्त्वाची योजना सध्या चर्चेत आहे. प्रधानमंत्री मुद्रा योजना (PMMY) अंतर्गत आता कोणत्याही हमीशिवाय (Collateral Free) तब्बल 20 लाख रुपयांपर्यंत कर्ज उपलब्ध करून दिले जात आहे. PMMY
विशेष बाब म्हणजे, या कर्जासाठी कोणतीही मालमत्ता तारण ठेवण्याची गरज नाही. याआधी मुद्रा योजनेअंतर्गत कमाल कर्जमर्यादा 10 लाख रुपये होती. मात्र केंद्र सरकारने ही मर्यादा वाढवून थेट 20 लाख रुपये केली आहे.
ही महत्त्वाची घोषणा निर्मला सीतारमण यांनी 2024-25 च्या केंद्रीय अर्थसंकल्प भाषणात केली होती. यामुळे नव्या उद्योगांना सुरुवात करण्यासाठी तसेच आधीपासून चालू असलेल्या व्यवसायाचा विस्तार करण्यासाठी मोठी मदत मिळणार आहे. PMMY
मुद्रा योजनेतील कर्जाचे प्रकार
मुद्रा योजनेत व्यवसायाच्या गरजेनुसार कर्ज चार वेगवेगळ्या श्रेणींमध्ये दिले जाते —
- शिशु – 50,000 रुपयांपर्यंत
- किशोर – 50,000 ते 5 लाख रुपयांपर्यंत
- तरुण – 5 लाख ते 10 लाख रुपयांपर्यंत
- तरुण प्लस – 10 लाख ते 20 लाख रुपयांपर्यंत
म्हणजेच, छोट्या व्यवसायापासून ते मोठ्या विस्तारापर्यंत गरजेनुसार कर्जाची सुविधा उपलब्ध आहे.
शैक्षणिक अट नाही – 8वी पास अर्जदारही पात्र
या योजनेचा आणखी एक महत्त्वाचा फायदा म्हणजे कोणतीही किमान शैक्षणिक अट नाही.
अर्जदार 8वी पास असला तरीही तो मुद्रा कर्जासाठी पात्र ठरतो. त्यामुळे ही योजना केवळ पदवीधरांसाठी मर्यादित न राहता सामान्य नागरिक, कारागीर, छोटे व्यावसायिक, स्टार्टअप्स यांच्यासाठीही अतिशय फायदेशीर ठरते.
मुद्रा कर्जासाठी आवश्यक कागदपत्रे
मुद्रा कर्जासाठी खालील कागदपत्रांची आवश्यकता असते —
- आधार कार्ड
- पॅन कार्ड
- रहिवासी पुरावा
- पासपोर्ट साईज फोटो
- व्यवसायाचा आराखडा (Business Plan)
- KYC कागदपत्रे
- उत्पन्नाचा पुरावा (Income Proof)
अर्ज कसा करायचा?
मुद्रा योजनेसाठी अर्ज करण्याचे दोन सोपे मार्ग आहेत —
1️⃣ ऑनलाइन अर्ज
मुद्रा योजनेच्या अधिकृत वेबसाईटवर जाऊन ऑनलाइन अर्ज करता येतो.
2️⃣ बँकेत जाऊन अर्ज
आपल्या जवळच्या राष्ट्रीयीकृत बँक, खासगी बँक किंवा सहकारी बँकेत प्रत्यक्ष भेट देऊन अर्ज करता येतो.
PMMY
एकूणच, स्वतःचा उद्योग सुरू करायचा असेल किंवा चालू व्यवसाय अधिक मोठ्या पातळीवर नेायचा असेल, तर प्रधानमंत्री मुद्रा योजना (PMMY) ही एक सुवर्णसंधी आहे.
विना हमी कर्ज, वाढवलेली मर्यादा आणि सोपी अर्ज प्रक्रिया यामुळे ही योजना लाखो नागरिकांसाठी उपयुक्त ठरत आहे.


